Starfsmannahandbók

Starfsmannahandbok 2017-2018

Efni:

  • Inngangur
  • Starfsmannastefna
  • Hlutverk skólastjóra
  • Hlutverk aðstoðarskólastjóra
  • Hlutverk kennara
  • Hlutverk umsjónarkennara
  • Hlutverk húsvarðar
  • Hlutverk bókavarðar
  • Hlutverk skólaliða
  • Hlutverk matráðskonu
  • Hlutverk aðstðarfólks í eldhúsi
  • Kennarafundir
  • Starfsdagar kennara
  • Kennsluáætlanir
  • Trúnaðarmál
  • Meðferð trúnaðargagna
  • Upplýsingaskylda
  • Reglur í skólastofunni
  • Nokkur heilræði
  • “Daglegt skipulag”
  • Skólalóð og frímínútur
  • Hátíðir og uppákomur
  • Forvarnir og vímuvarnir
  • Áætlun sjálfsmats
  • Samstarf heimila og skóla
  • Móttaka nýrra nemenda
  • Einelti
  • Slys í skóla
  • Áfallahjálp
  • Lokaorð

Inngangur

Starfsmannahandbók Laugalandsskóla er leiðbeiningarit fyrir starfsfólk skólans. Handbókin geymir upplýsingar um hlutverk hvers og eins starfsmanns og leiðbeinir nýju starfsfólki um vinnulag í skólanum. Handbókin á ekki síður að vera til upprifjunar því starfsfólki sem fyrir er. Farsælt skólastarf veltur fyrst og fremst á starfsliðinu og samstarfsanda sem þar ríkir. Fagmennska, trúnaður, jákvæðni, vilji og áreiðanleiki tryggir farsælt samstarf og góðan vinnuanda.

Starfsmannastefna Laugalandsskóla

Helsta auðlind skólans er starfsfólkið sem gerir skólann að því sem hann er. Það er forráðamönnum skólans ljóst að til þess að sem best takist að koma Sýn Laugalandsskóla í framkvæmd og stuðla að framsæknu og öflugu skólastarfi þarf hann að hafa í þjónustu sinni vel menntað og hæft starfsfólk.

Til að svo megi verða leggur skólinn áherslu á eftirfarandi:

  • Að hafa í þjónustu sinni hæfileikaríkt starfsfólk með faglega þekkingu, menntun og áhuga á starfi með börnum og unglingum.
  • Að haga stjórnun og vinnutilhögun þannig að hæfileikar, frumkvæði og dugnaður hvers starfsmanns fái notið sín.
  • Að bjóða upp á góða og heilsusamlega vinnuaðstöðu.
  • Að hvetja starfsfólk til þess að viðhalda menntun sinni og afla sér nýrrar þekkingar.
  • Að veita starfsmönnum sem mest svigrúm til að sinna tilrauna- og þróunarstarfi, námsefnisgerð og nýjungum á sviði menntunar og uppeldis.
  • Að efla gagnkvæma virðingu og traust meðal starfsfólks og nemenda.
  • Að stuðla að góðri heilsu starfsmanna með því að veita þeim tækifæri til heilsueflingar og hvetja þá til markvissrar heilsuræktar.
  • Markvissa upplýsingagjöf til starfsfólks, m.a. með útgáfu Skólalykils og Stafsins og með skilvirkri notkun upplýsingatöflu.
  • Að efla notkun Starfsmannahandbókar sem festir í sessi þau markmið sem að er stefnt.

Hlutverk skólastjóra

Skólastjóri Laugalandsskóla starfar samkvæmt gildandi lögum og reglugerðum um rekstur grunnskóla svo og erindisbréfi samþykktu af hreppsnefndum Ásahrepps og Rangárþings ytra. Skólastjóri er forstöðumaður skólans og ber ábyrgð á allri starfsemi sem þar fer fram.

Hlutverk aðstoðarskólastjóra

Aðstoðarskólastjóri Laugalandsskóla starfar samkvæmt gildandi lögum og reglugerðum um rekstur grunnskóla. Hann tekur þátt í daglegri framkvæmd og skipulagningu skólastarfsins og leiðir símenntun, þróunar- og umbótastarf, svo og önnur mikilvæg verkefni innan skólans ásamt skólastjóra. Hefur umsjón með gerð skólanámskrár, skipulagningu sérkennslu, dagskóla og mótttöku kennaranema í samráði við skólastjóra.

Hlutverk kennara

Er að miðla þekkingu til nemenda og að sjá til þess að sérhver nemandi fái viðfangsefni við hæfi. Hann annast kennslu og nauðsynlegan undirbúning samkvæmt stundaskrá og sinnir öðrum störfum við grunnskólann sem honum eru falin af skólastjóra, enda samræmast þau starfssviði hans.

Hlutverk umsjónarkennara

Hver bekkur hefur ákveðinn umsjónarkennara. Umsjónarkennari fylgist náið með námi nemenda sinna og þroska, leiðbeinir þeim um persónuleg mál og stuðlar að því að efla samstarf skóla og heimila.
Eitt mikilvægasta hlutverk umsjónarkennarans er að skapa góðan bekkjaranda. Hann þarf að koma á ákveðnum samskiptareglum og gefa sér tíma til að ræða ýmis málefni er snerta bekkinn sem heild og/eða einstaklinga sem þar eru. Einnig þarf hann að ræða réttindi og skyldur nemenda og kennara.
Allir kennarar skólans þurfa að vera vel vakandi gagnvart eineltismálum og kynna sér stefnu skólans um meðferð slíkra mála.
Nauðsynlegt er að umsjónarkennari skrái mikilvæg atriði sem varða nemendur eftir eigin upplýsinga- og eftirlitskerfi. Þar má nefna heimanám, hegðun, mætingu, samband við heimili o.s.frv.

Hlutverk sérkennara

Hlutverk og starf sérkennara er að sjá um sérkennslu fyrir nemendur sem þurfa aðlagað námsefni og að sinna kennslu ráðgjöf því tengdu. Vinnur einstaklingsáætlanir fyrir nemendur í samráði við umsjónarkennara og aðra sem að málinu koma.

Hlutverk húsvarðar

  • hefur umsjón með viðhaldi húss og búnaðar Menningarmiðstöðvar og Laugalandsskóla.
  • sér um að þrif húss og lóðar sé jafnan í góðu lagi og gætt sé ítrasta hreinlætis í umgengni.
  • passar að húsnæðið sé hæfilega hitað, lýst og loftræst.
  • annast kaup nauðsynlegs húsbúnaðar og áhalda samkvæmt ákvörðun skólastjóra og samráðsnefndar Rangárþings ytra og Ásahrepps.
  • sér um rekstur, gæslu og útleigu sundlaugar, félags­aðstöðu og íþróttahúss meðan á skólatíma stendur frá ágúst til júní.

Hlutverk bókavarðar

  • hefur umsjón með bókasafninu á Laugalandi.
  • pantar bækur bæði fyrir safnið og skólann.
  • skráir, plastar og gengur frá bókum til útlána.

Hlutverk skólaliða

Skólaliði tekur þátt í uppeldisstarfi og öðru sem fram fer innan skólans. Megin áhersla er lögð á velferð og vellíðan nemenda.

  • sér um daglega ræstingu, heldur húsnæði og lóð skólans hreinni og snyrtilegri skv. vinnuskipulagi/starfsáætlun skólans.
  • hefur umsjón með nemendum: í frímínútum úti og inni, á göngum, í búnings­klefum og lengdri viðveru.
  • aðstoðar kennara inni í bekk ef á þarf að halda.
  • aðstoðar nemendur, ef með þarf, t.d. við að ganga frá fatnaði sínum og hefur eftirlit með munum þeirra, fötum og skófatnaði.
  • aðstoðar nemendur í leik og starfi og leiðbeinir þeim í samskiptum þeirra við aðra nemendur og starfsfólk skólans.
  • veitir fyrstu hjálp ef slys eða óhapp ber að höndum.
  • aðstoðar á bókasafni, á skrifstofu skólans, við uppröðun og tilfærslu á hús­gögnum, tækjum ofl.
  • sinnir einnig öðrum þeim verkefnum sem skólastjóri felur honum innan skólans.

Hlutverk matráðskonu

  • skipuleggur og ber ábyrgð á starfinu í eldhúsinu.
  • framreiðir hollan og góðan mat fyrir leik- og grunnskóla sem kitlar bragðlaukana.
  • skipuleggur matseðil skólans og verslar inn efni til matargerðar.
  • viðheldur hreinu og heilsusamlegu eldhúsi og matsal.
  • tilgerir ávexti sem leikskólabörn og 1.- 4. bekkur neytir fyrir og eftir hádegi.
  • sér um morgun- og síðdegiskaffi fyrir leikskólabörn og kaffimeðlæti á fundum/námskeiðum á vegum stofnanna.

Hlutverk aðstoðarfólks í eldhúsi

  • framreiða hollan og góðan mat sem kitlar bragðlaukana.
  • viðhalda hreinu og heilsusamlegu eldhúsi og matsal.
  • tilgerir ávexti sem leikskólabörn og 1.- 4. bekkur neytir fyrir og eftir hádegi.
  • sér um morgun og síðdegiskaffi fyrir leikskólabörn og kaffimeðlæti á fundum/námskeiðum á vegum stofnanna.

Kennarafundir

Kennarafundir eru haldnir einu sinni í mánuði og oftar ef þörf krefur. Skólastjóri stjórnar kennarafundum en kennarar skiptast á um að rita fundargerðir.
Á fyrsta kennarafundi hvers skólaárs eru kosnir fulltrúi í fræðslunefnd og annað hvert ár er kosinn trúnaðar­maður kennara og 2 fulltrúar kennar í skólaráð.

Starfsdagar kennara

Á starfstíma skólans eru kennurum ætlaðir ákveðnir starfs­dagar. Á slíkum dögum er nemendum skólans gefið frí, en kennarar vinna önnur störf undir stjórn skóla­stjóra. Einnig eru þessir dagar ætlaðir til verk­efna- og áætlana­gerðar, endurmenntunar auk annarrar skipu­lags­vinnu. Starfsdögum skólans er þannig fyrirkomið að 5 starfsdagar dreifast með þeim 180 kennsludögum sem nemendum eru ætl­aðir. Auk þess eru 5 starfsdagar í ágústmánuði fyrir skóla­byrjun og 3 starfsdagar í maí/ júní á eftir skóla­slitum.

Kennsluáætlanir

Skrifleg áætlun um viðfangsefni og kennsluaðferðir í hverri námsgrein er gerð fyrir haustönn og vorönn samkvæmt markmiðum aðalnámskrár og skólanám­skrár.
Áætluninni skal skila í þar til gerða möppu hjá skólastjóra fyrir 10. september og 15. janúar ár hvert. Mappan inniheldur ýmiskonar upplýsingar og eyðublöð, sem nýtast kennurum við áætlanagerð, auk kennsluáætlana síðasta árs.
Hjálpargögn við áætlunargerð:

  • Aðalnámskrá grunnskóla, almennur hluti og námskrá einstakra greina.
  • Skólalykill Laugalandsskóla
  • Kynningarskrá Námsgagnastofnunar um bækur fyrir 1.-5. bekk og 6.-10. bekk.
  • Kennslubækur og kennsluleiðbeiningar.
  • Annað efni.

Endurmenntun starfsfólks.

Endurmenntunaráætlun er gerð til þriggja ára fyrir grunnskóla Rangárvallasýslu í samvinnu við Skólaskrifstofu Suðurlands. Námskeiðin verða oftast í júní og ágúst hvert ár. Allt starfsfólk fer á námskeið í skyndihjálp á vegum skólans helst þriðja hvert ár.
Stefnt er að því allt starfsfólk fái námskeið við hæfi eins oft og kostur er.

Trúnaðarmál

Starfsfólk skólans hefur trúnaðarskyldur gagnvart:

  • foreldrum
  • nemendum
  • samkennurum/samstarfsfólki
  • yfirmanni

Trúnaður gagnvart foreldrum er algjör. Starfsmaður sem öðlast vitn­­­eskju um persónulega hagi foreldris er bundinn algjöru þagnarheiti nema viðkomandi foreldri leyfi annað til lausnar á tilteknu máli. Annað á við ef um er að ræða tilkynningaskyldar upplýsingar.

Ef nemandi trúir kennara eða öðrum starfsmanni skólans fyrir máli skal það ekki fara lengra nema í samráði við nemandann, nema annað sé nauðsynlegt vegna hagsmuna nemandans sjálfs, sbr. tilkynningaskyldu. Mjög mikilvægt er að gagnkvæmt traust og trúnaður ríki á milli nemenda og kennara. Á sama hátt mega kennarar ekki ræða mál einstakra nemenda annarsstaðar en þar sem það á við í skólastarfinu. Á kennarastofunni verða starfsmenn að gæta sín í umræðum um einstaka nemendur.

Trúnaður gagnvart samstarfsmönnum felst m.a. í því að umræður um starfsleg málefni milli kennara og starfsmanna er einkamál. Ekki er heimilt að bera á torg viðhorf, skoðanir, starfsaðferðir eða vinnubrögð samstarfsmanna. Starfsaðferðir eru ræddar innan veggja skólans og þar við látið sitja. Einnig mega kennarar ekki ræða innri mál skólans utan hans.

Trúnaður gagnvart yfirmanni felst m.a. í því að hlýða fyrirmælum yfirmanns, þagnar­skyldu gagnvart yfirmanni og láta vita um það sem er ábótavant. Ekki skal vinna gegn ákvörðun yfirmanns. Sé starfsmaður óánægður með ákvarðana­töku yfirmanns skal hann láta yfirmann vita, einnig ef hann ætlar að taka málið upp við næsta yfirmann (fræðslunefnd).

Skólastjóri fer með trúnaðarbrot eins og hans embætti segir til um, þ.e. veitir munnlega eða skriflega áminningu eftir eðli hvers máls.

Meðferð trúnaðargagna

Trúnaðargögn er snerta einstaka nemendur skólans eru kynnt kennurum og öðrum þeim sérfræðingum sem hlut eiga að máli. Gögnin eru varðveitt í persónumöppum í læstri hirslu. Varðveisla trúnaðargagna Laugalandsskóla er á ábyrgð skólans og viðkomandi sveitarfélags og fer fram samkvæmt gildandi reglum og lögum.

Upplýsingaskylda sbr. 17. grein Barnaverndarlaga.

Allir starfsmenn sem verða varir við einhverja þætti í fari nemenda sem ætla mætti að geti skaðað þá á einhvern hátt eru skyldugir til að tilkynna það til skólastjórnenda strax. Hér getur t.d. verið um að ræða:

  • háskalega leiki
  • reykingar eða aðra neyslu á vímuefnum
  • grun um að nemandi sé beittur ofbeldi
  • grun um að nemandi sé beittur óæski­legu áreiti
  • almenna vanrækslu
  • eða önnur þau atriði sem ekki hæfa nemendum.

Reglur í skólastofunni

Nauðsynlegt er að ákveðnar reglur gildi í skólastofunni og þeim sé fylgt í hvívetna. Skynsamlegt er að umsjónarkennari og nemendur semji í sameiningu reglur fyrir bekkinn. Reynst hefur vel að hafa bekkjar- og/eða stofureglur skýrar og alls ekki of margar og að þær fái að hanga uppi í skólastofunni.

Nokkur heilræði

Meðal þess sem ýtir undir góða hegðun:

  • Hrós.
  • Líflegt umhverfi, t.d. blóm í gluggum og myndir á veggjum.
  • Að vera viðbúinn að ræða við nemendur um vanda þeirra þegar þeir hafa þörf fyrir það.
  • Að fela nemendum einhver ábyrgðarstörf og sýna þeim traust.
  • Að gera ákveðnar viðurkenndar kröfur um nám og hegðun til nemenda og fylgja þeim eftir.
  • Tíð heimaverkefni og eftirlit með þeim.
  • Að kennslustund hefjist á réttum tíma og tíminn nýttur til fulls.

Tólf ráð og einu betur

  1. Láttu nemendur vita til hvers þú ætlast af þeim.
  2. Aðlagaðu kennsluna að getustigi nemenda.
  3. Hlustaðu vel, reyndu að ráða í hug nemenda og fylgstu með líðan þeirra.
  4. Gerðu að gamni þínu ( en aldrei á kostnað nemenda ).
  5. Beittu fjölbreyttum kennsluháttum.
  6. Gefðu nemendum kost á að velja og taka ákvarðanir.
  7. Láttu nemendur ekki komast upp með afsakanir.
  8. Samþykktu hegðun sem nemandi ræður ekki við.
  9. Notaðu snertingu þegar þér finnst það eiga við.
  10. Vertu ábyrg/ur og gerðu nemendur ábyrga fyrir sínu.
  11. Gerðu þér ljóst að þú nærð e.t.v. ekki til allra nemenda þinna en reyndu samt.
  12. Einbeittu þér að deginum í dag. Gærdagurinn er liðinn.
  • Komdu ævinlega fram við nemendur þína af virðingu.

Daglegt skipulag

Nemendur 1.- 4 bekkjar ganga inn um dyr á austurhlið skólans. Þeir hafa sér fatahengi og verja meginhluta námstímans í heimastofum sínum. Nemendur 5. -10. bekkjar ganga inn í skólann um aðalinngang á nýju álmu skólans. Allir bekkir hafa sínar eigin heimastofur og hefur 7. -10. bekkur persónulega skápa til afnota. Nemendur og starfsfólk fá hádegisverð í skólanum. Nemendur í 1. og 2. bekk fara 5 mínútum fyrr í mat. Nemendur 3.-10. bekkjar bíða í sérstakri matarröð við dyr mötuneytisins.

Skólalóð og frímínútur

Það svæði sem nemendur hafa til leikja í frímínútum er fyrir vestan skólann þar er sérútbúinn fótboltavöllur og malarvöllur við hliðina á honum. Austan megin við skólann er leikvöllur leikskólans og er ætlast til þess að nemendur fari ekki lengra en sem honum nemur. Nemendum grunnskólans er velkomið að nota völl leikskólans þegar hann er ekki í notkun hjá leikskólanum. Nemendum er ekki leyft að leika sér á bílastæðum skólans. 1.-4. bekkur fer í frímínútur þrisvar á dag en eldri nemendum er einungis skylt að fara einu sinni út í frímínútur á dag, frá 13.25-13.40.

Hátíðir og uppákomur

Í skólanum er hefð fyrir ýmis konar hátíðum og uppákomum. Í október er danskennsla í eina viku þar sem hver nemandi fær danskennslu tvo tíma á dag. Í nóvember er sameiginleg íþrótta­hátíð með Helluskóla og Hvolsskóla. Í desember er föndurdagur sem allir nemendur skólans taka þátt í. Á föndur­deginum er m.a. föndrað, farið í íþróttahúsið, búið til laufabrauð o.fl.

Litlu jólin eru síðasta nemendadag fyrir jólafríið. Þar eru 1.-9. bekkur með skemmtiatriði, en 10. bekkur sér um tæknimál. Nemendur í leik- og sönglistarvali eru líka með atriði.

Í janúar er ræðukeppni skólanna og eru það nemendur 9. og 10. bekkja Laugalandsskóla, Helluskóla og Hvolsskóla sem keppa.

Leikhúsferðir eru oftast farnar í jan./ feb. þá fara allir nemendur í leikhús. Oftast er nemendum skólans tvískipt (1.- 6. b. og 7. –10. b.).

Skíðaferð er fyrir 4.-10. bekk. Um er að ræða eins dags ferð.

Árshátíð skólans er í marsmánuði. Þar stíga allir nemendur skólans á svið nema 10. bekkingar, þeir sjá um tæknimál o.fl. Tíundi bekkur fer í þriggja daga starfskynningu í sömu viku og öskudagurinn er og í fjögurra daga skólaferðalag í lok maí. Ferðasjóður greiðir ferð 10. bekkjar, svo og tveggja daga ferð 7. bekkjar í Þórsmörk á vorin eða haustin.

Í lok skólaárs er umhverfisdagur skólans, þar sem nemendur vinna að fegrun skólalóðarinnar. Einnig fara nemendur í vorferðir (sjá nánar í Skólalykli).

Forvarnir og vímuvarnir

Stöðugt er unnið að forvörnum af ýmsu tagi meðal allra nemenda skólans. Sem dæmi um forvarnir má nefna viðbrögð við slysum, eldsvoða, jarð­skjálftum, sjúk­­dómum, vímuefnum og öðru sem ógnað getur lífi og heilsu nemenda. Nemendur og kennarar fjalla um ofangreindar hættur og viðbrögð við þeim innan þeirra náms­greina sem best eru til þess fallnar, s.s. lífsleikni, náttúrufræði, samfélags­fræði o.fl.

Starfsmenn skólans reyna að stuðla að jákvæðum þroska nemenda innan einstakra námsgreina og í öllum samskiptum við nemendur. Reynt er að byggja upp sjálfstraust, sjálfsögun, ábyrgð og dómgreind, þannig að auðveldara sé fyrir þá að segja nei við þeim neikvæða þrýstingi sem börn og unglingar verða stöðugt fyrir.

Samkvæmt skólareglum og landslögum eru reykingar og neysla áfengis bönnuð á lóð eða í húsnæði skólans. Sama gildir um allar skemmtanir og ferðalög nemenda.

Starfsmanni skólans ber að láta foreldra/forráðamenn vita um leið og staðfestur grunur er um að nemendur séu að fikta við reykingar, áfengi eða önnur vímuefni.

Áætlun sjálfsmats

Skólaárið 2011-2012 verður unnið eftir nýrri sjálfsmastsáætlun sem tók til þriggja ára. Í henni byggjum við á niðurstöðum úttektar á sjálfsmastsaðferðum skólans 2008 þar sem Laugalandsskóli fékk fullt hús stiga (sjá heimasíðu).

Í sjálfsmastsáætlun verða þættirnir árangursmiðaðir þ. e. að 85 svarenda séu ánægðir/jákvæðir með það sem spurt er um. Matsaðferðir verða í formi spurningalista.

2009-2010 Aðbúnaður og líðan í skólanum ,(nemendur, starfslið og foreldrar).
2010-2011 Kennsla og líðan í skólanum ,(nemendur ogstarfslið ).
2011-2012 Tengls skóla og samfélags og líðan í skólanum ,(nemendur,starfslið og foreldrar).

Samkvæmt aðalnámskrá grunnskóla þarf innra mat skólans að vera altækt þ.e. að ná til allra þátta skólastarfsins, formlegt þ.e. lýsing á aðferðum þarf að liggja fyrir í skriflegum gögnum frá skólanum og áreiðanlegt þ.e. byggt á traustum gögnum og áreiðanlegum mælingum. Allt eru þetta mikilvægir þættir til að vinna kerfisbundið að gæðum og umbótum í skólastarfinu. Ef aðferðir og vinnsla slíks mats eru skilvirkar er það ákjósanleg aðferð til að styrkja og bæta skólastarfið.

Samstarf heimila og skóla

Markmiðið með samstarfinu er að hlúa að góðum samskiptum og upplýsinga­flæði milli foreldra og skólans, einnig að efla tengslin og bjóða upp á fræðslu. Góð samvinna við heimili nemenda getur verið á margvíslegum sviðum en öll er hún til þess fallin að auka vellíðan nemandans og bæta gengi hans í skóla. Skólinn gefur út fréttabréfið Stafinn sjö sinnum á ári með tilkynningum og fréttum af skólastarfinu, einnig senda umsjónarkennarar 1. – 5. bekkjar út skólapóst vikulega með tilkynninum um heimanám og fleira. Nemendur 6. – 10. bekkjar hafa skólakompu sem notuð er í samskiptum milli foreldra og skóla. Þar skrá nemendur upplýsingar um heimanám, próf og fleira. Á heimasíðu skólans er að finna flest allar upplýsingar um skólastarfið. Foreldradagar eru tveir annar á haustönn og hinn á vorönn.

Stefna Laugalandsskóla er að umsjónarkennari hafi strax samband símleiðis við heimili nemanda ef eitthvað þarf að minnast á (sjá Skólalykil: Meðferð agamála við Laugalandsskóla, 1.gr.).

Móttaka nýrra nemenda

Erfitt getur verið að byrja í nýjum skóla þar sem aðstæður eru ókunnugar og nemandi þekkir hvorki skólaumhverfið né þær hefðir sem þar hafa skapast. Það er mikilvægt að nýjum nemendum sé kynnt hvernig allt gengur fyrir sig í skólanum og utan hans. Beinast liggur við að þetta sé í höndum tilvonandi umsjónar­kennara og með hjálp bekkjarins getur hann gert fyrstu skrefin auðveldari.

Markmið:

Að nýjum nemanda finnist hann velkominn og honum líði vel, svo hann haldi sjálfsöryggi sínu og nái að aðlagast skólaumhverfinu sem best.

Leiðir:

  1. Kynna nemanda og forráðamanni skólahúsnæðið (vettvangsferð).
  2. Kynna nemanda og forráðamanni skólareglur og skólanámskrá.
  3. Tilkynna starfsfólki um nýjan nemanda.
  4. Gott er að undirbúa bekkinn og fá einhverja nemendur til að verða „leiðsögu­menn”.
  5. Gæta þess að nemandi viti um þá atburði sem eiga sér stað í félagslífinu, bæði innan skólans og utan.
  6. Umsjónarkennari kynnir nemandann fyrir öðrum kennurum og aflar upplýsinga um líðan hans.

Einelti

Markmið:

  • Að gæta þess að einelti þrífist ekki í skólanum.
  • Að taka strax á eineltismálum ef þau koma upp.

Ábyrgð:

Einelti kemur öllum við. Það er samfélagslegt vandamál þar sem allir eru ábyrgir. Þess vegna er það siðferðisleg skylda allra að láta vita ef þeir verða varir við að einhver sé lagður í einelti.

Skilgreining á einelti:

Margir velta fyrir sér muninum á því hvenær um er að ræða stríðni og hvenær stríðni verður að einelti. Álitið er að stríðni verði að einelti þegar um endurtekna áreitni er að ræða og hegðunarmynstur þolandans breytist vegna hennar.

Einelti er langvarandi ofbeldi. Einstaklingur er tekinn fyrir og píndur andlega eða líkamlega aftur og aftur af einum eða fleiri. Fórnarlambið stendur höllum fæti gagnvart gerandanum/gerendunum.

Beint einelti: Líkamleg píning eða árás, orð og athafnir sem sjást eða heyrast.
Óbeint einelti: Að skilja einhvern útundan, hunsa og neita um aðgang að sam­félagi jafningja.

Einstakur ágreiningur milli jafningja telst ekki til eineltis.

Fyrirbyggjandi aðgerðir:

  • Gera það að skólamenningu að hér líði fólki vel og nota til þess fjölbreyttar og fyrirbyggjandi aðgerðir, t.d. vinavikur, leynivini o.s.frv.
  • Kenna börnunum umburðarlyndi gagnvart fjölbreyti­leika mannlífsins.
  • Umsjónarkennari hafi reglulega umræðu í um­sjónar­­bekk sínum um líðan, samskipti og hegðun. Nem­endum gerð full grein fyrir því að allir séu ábyrgir og fullkomlega eðlilegt sé að láta vita telji þeir að einelti eigi sér stað: „Einelti líðst ekki í skólanum.“
  • Skipuleggja vel alla gæslu, t.d. á útivakt, í búningsklefum, gangavörslu o.s.frv.
  • Hafa reglulega fræðslu um einelti fyrir starfsfólk, foreldra og nemendur.
  • Gera reglulega skoðanakönnun meðal nemenda, forráðamanna og starfsfólks til að fylgjast með líðan nemenda og hugmyndum fullorðinna um stöðu mála varðandi skólabraginn.
  • Vera með skýrar verklagsreglur um það hvernig taka skuli á einelti og kynna þær öllum starfsmönnum skólans sem og foreldrum.

Einelti er eitt best falda ofbeldi sem vitað er um. Það gerist snöggt og er vel falið fyrir þeim sem ekki eiga að sjá eða vita.

Aðgerðaáætlun
Í eineltismálum er unnið með geranda og þolanda í samvinnu við heimili.
Eineltismálum er fylgt eftir – eitt viðtal eða ein aðgerð dugar oftast ekki til að uppræta einelti.

1. stig

  • Þegar vitneskja um einelti berst til skólans frá nemanda, forráðamönnum eða starfsfólki skólans er henni komið til umsjónarkennara.
  • Starfsmaður skólans sem verður vitni að eða tekur við tilkynningu um einelti verður að skrá hjá sér málavexti og koma upplýsingum síðan til umsjónar­kennara viðkomandi aðila.
  • Umsjónarkennari tekur við málinu, skráir það hjá sér og greinir málið samkvæmt skilgreiningu skólans á einelti. Á þessu stigi leitar umsjónarkennari eftir öllum þeim upplýsingum sem hugsanlega gætu varpað ljósi á málið.
  • Umsjónarkennari ákveður næstu skref eftir eðli málsins og ráðfærir sig við skólastjóra og/eða sálfræðing telji hann þess þörf.

2. stig

  • Ef umsjónarkennari metur að um einelti sé að ræða í sínum bekk vinnur hann að lausn málsins og fer það eftir eðli þess til hvaða aðgerða er gripið.
  • Ef umsjónarkennari metur að um einelti sé að ræða sem nær út fyrir umsjónarbekk, vinnur hann að málinu ásamt viðkomandi umsjónarkennara.
  • Í báðum tilfellum eru skráningar kennara hafðar til hliðsjónar og forráða­mönnum málsaðila gerð grein fyrir stöðunni.

3. stig

  • Umsjónarkennari gerir skólastjóra, viðkomandi kennurum og öðru starfsfólki skólans grein fyrir stöðu mála.
  • Allt ferlið er skráð af umsjónarkennara og foreldrar eru einnig hvattir til að skrá hjá sér málsatvik.
  • Endurmat. Dugi þær aðferðir sem beitt er við lausn eineltismáls ekki er ferlið allt endurmetið.

Hlutverk starfsmanna skólans er að

  • vera vakandi yfir líðan og velferð nemenda og koma vitneskju um einelti sem allra fyrst til umsjónarkennara eða skólastjóra.

Hlutverk nemenda skólans er að

  • koma vitneskju um einelti til umsjónarkennara, kennara eða skólastjóra.

Hlutverk foreldra er að

  • vera vakandi yfir líðan, námsárangri og félagslegri stöðu barna sinna.

Slys í skóla

Starfsmanni skólans sem kemur að slösuðu barni ber að:

  1. Meta alvarleika slyssins, gera umsjónarkennara og/eða foreldrum viðvart. Í öllum tilfellum skal láta skólastjóra vita.
  2. Meta hvort kalla skuli til sjúkrabíl, fara með barnið á heilsugæslustöð eða láta sækja barnið.
  3. Ef fara þarf með barn á heilsugæslustöðina skal starfsmaður skólans fylgja barninu og annast það uns það er komið í umsjón foreldra eða forráðamanna.

Tognun: Kæla strax 10-15 mínútur og vefja þétt með teygjubindi. Ef tognun er alvarleg ber að hafa samband við lækni.

Beinbrot: Koma viðkomandi undir læknishendur sem fyrst og hlúa vel að þeim slasaða. Ef um opið beinbrot er að ræða skal kalla til sjúkrabíl og víkja ekki frá þeim slasaða þar til sjúkrabíllinn kemur.

Bruni: Stöðug kæling (ekki of kalt vatn). Koma viðkomandi undir læknishendur.

Áfallahjálp

Þegar áfall ber að, er mjög mikilvægt að brugðist sé rétt við og viðeigandi ráðstafanir gerðar til að bæta líðan þolanda/þolenda, aðstandenda og vina.

Áföll geta verið:
Andlát nákomins ættingja eða vinar, skilnaður foreldra, alvarleg veikindi aðstandenda eða nemanda, slys í umhverfinu eða fleira sem getur valdið áfalli hjá nemanda.

Áfallaáætlun – við áfall nemanda eða starfsmanns.

  • Skólastjóri fær staðfestingu á áfalli hjá foreldrum eða aðstandendum viðkomandi nemanda.
  • Skólastjóri tilkynnir umsjónarkennara og öðrum kennurum barnsins.
  • Umsjónarkennari og skólastjóri heimsækja viðkomandi nemanda og færa honum kveðju frá skólanum t.d. blóm eða samúðarkveðju. Þetta á einnig við ef áfall (dauðsfall, alvarleg veikindi) á sér stað í sumarfríi skólans.
  • Umsjónarkennari undirbýr vel tilkynningu til bekkjarins. Mikilvægt að skólahald fari ekki úr skorðum.
  • Endurkoma nemanda í skólann undirbúin í samráði við forráðamenn.
  • Umsjónarkennari ræðir við bekkinn fyrir komu barnsins og undirbýr komu hans í skólann aftur.
  • Ávallt skal gæta þess að hafa samráð við ættingja um aðgerðir skólans.

Áfall – við andlát nemanda

Viðbrögð við andláti nemanda.

Í flestum tilvikum deyr nemandi af slysförum. Áfallið er þá skyndilegt og oft stuttur tími til undirbúnings. Skólinn verður því að tilkynna nemendum andlátið. Best væri ef umsjónarkennari, eða sá, sem þekkir hópinn best, tilkynni andlátið og verði með börnunum í hlutverki sálusorgarans.

  • Allt starfsfólk skólans þarf að fá vitneskju um andlátið sem fyrst. Skólinn afli sér fyllri upplýsinga frá fyrstu hendi um atburðinn svo þær liggi skýrar fyrir. Vera í sambandi við viðkomandi sóknarprest.
  • Umsjónarkennari og skólastjóri heimsækja foreldra barnsins, sinna bekkjarsystkinum hins látna og öðrum nemendum skólans. Hafa sam­veru­stund á sal og/eða hver bekkur fyrir sig. Varast of mikla aldurs­dreifingu.
  • Koma fyrir borði á hentugum stað í skólanum með mynd af hinum látna og nafni, skreytt með blómum og látið loga á kerti. Flagga í hálfa stöng.
  • Minningu þess látna sýnd tilhlýðileg virðing.
  • Bekkurinn getur safnað fyrir blómvendi og samið sameiginlegt samúðarbréf og afhent foreldrum. Síðar geta þau tekið saman minningarbrot um hið látna skólasystkini og afhent foreldrunum. Teiknað myndir, plantað tré á skólalóðinni eða sett eitthvað til minningar um hinn látna í skólastofuna.
  • Jarðarförin. Ákveða hverjir mæta fyrir hönd skólans, – hvernig hluttekning er sýnd og hver/hverjir skrifa minningargrein fyrir hönd skólans.

Unnið með bekk eða alla nemendur skólans eins lengi og þörf þykir.
Ávallt skal gæta þess að hafa samráð við ættingja um aðgerðir skólans.

Í skólanum skal vera til taks:
Uppkast af bréfi til að senda heim með nemendum.
Safn af lestrarefni um sorg og sorgarviðbrögð barna.
Mappa með vel völdum orðum, sem sá sem tilkynnir andlát getur stuðst við þegar nemendum er sagt frá andláti.

Lokaorð

Það er von mín að starfsmannahandbókin komi okkur öllum að gagni í skólastarfinu. Hún er að sjálfsögðu ekki tæmandi og við komum til með að bæta, breyta og auka við eftir því sem við á. Þetta hefti er einn liður í því að starfsfólk Laugalandsskóla myndi eina heild til farsæls skólastarfs.

Skólastjóri.

css.php